เชื่อว่าแทบทุกคนเมื่อได้รับเชิญเข้าร่วมงานจัดเลี้ยงอาหารแบบตะวันตกหากไม่มีประสบการณ์มาก่อนแล้วก็คงตะลึงและวางตัวไม่ถูกว่าจะหยิบจับอะไรจากตรงไหนก่อนเพราะอุปกรณ์หลากหลายบนโต๊ะไม่ได้มีแค่ช้อนกับส้อมเหมือนคนไทยคุ้นชิน อ.โจ-อดิศร เพ็ชรไพบูลย์ หัวหน้าภาควิชาการให้บริการอาหารและเครื่องดื่มโรงเรียนดุสิตธานีการโรงแรม จึงได้รวบรวมข้อควรรู้ง่ายๆเกี่ยวกับมารยาทบนโต๊ะอาหารและธรรมเนียมปฏิบัติต่างๆ

อ.โจ กล่าวว่า ร้านอาหารหรูระดับ FineDining ในเมืองไทยนั้นส่วนใหญ่จะให้บริการอาหารและเครื่องดื่มตามแบบฉบับมาตรฐานยุโรป ซึ่งปัจจุบันแม้จะถูกลดทอนขั้นตอนที่ยืดเยื้อลงไปมากแล้ว เพื่อให้เข้ากับไลฟ์สไตล์ที่เปลี่ยนไป แต่มารยาทหรือธรรมเนียมปฏิบัติบนโต๊ะอาหารเหล่านี้ยังถือเป็นเรื่องละเอียดอ่อนและเป็นสิ่งจำเป็นในการเข้าสังคมที่มีวัฒนธรรมต่างกันจึงไม่ใช่เรื่องเสียหายที่จะเรียนรู้ไว้เพื่อจะได้ไม่ทำผิดพลาดและช่วยให้เราสนุกกับการรับประทานอาหารมื้อนั้นได้อย่างเต็มที่

อาจารย์อดิศร เพ็ชรไพฑูรย์

ดังนี้ - การใช้มีด-ส้อมเริ่มใช้จากด้านนอกสุดเข้าหาด้านในสุด ตามลำดับประเภทอาหารที่เสิร์ฟมือขวาจับมีดมือซ้ายถือส้อม ให้คว่ำส้อมจิ้มจับอาหารให้นิ่งเพื่อใช้มีดในมือขวาตัดอาหารเป็นชิ้นๆ พอดีคำ แต่ถ้าเป็นข้าว หรือถั่วให้หงายส้อมขึ้น แล้วใช้มีดช่วยปาดอาหารเข้าไปอยู่ในส้อมไม่ว่าในกรณีใดก็ตามจะไม่มีการใช้มีดนำอาหารเข้าปากโดยเด็ดขาด

-หากไม่ใช้มีดให้นำไปพักไว้บนขอบจานหลักด้านขวาบน ทำมุม 45-60 องศาสำหรับเครื่องมือที่ใช้แล้วจะไม่มีการนำกลับไปวางบนโต๊ะหรือพักไว้บนจานขนมปังเล็กด้านข้างเมื่อทานเสร็จให้รวบมีดและส้อมไว้บนจานโดยวางส้อมหงายขึ้นและหันคมมีดเข้าหาตัวส้อม 

-ส่วนการทานซุปด้วยช้อน ให้ตักซุปออกด้านนอกและค่อยๆ จิบจากด้านข้างช้อนข้อยกเว้นคือในกรณีที่ซุปเสิร์ฟมาในถ้วยมีหูสามารถยกดื่มได้ แต่ต้องไม่ให้มีเสียงดังและไม่ควรเอาขนมปังจิ้มซุปโดยเด็ดขาด

- “ตัดพับ ดัน” คือ เทคนิคง่ายๆ ในการใช้มีดกับส้อมทานอาหารที่คนไทยมักมีปัญหา เช่นการทานสลัด ให้ใช้มีดตัดผักให้มีขนาดพอดีคำ จากนั้นใช้มีดกับส้อมพับชิ้นผักแล้วค่อยๆ ดันผักเข้าไปอยู่ในส้อมเพื่อรับประทานในคำเดียว นอกจากจะทานง่าย สะดวกยังแลดูสวยงามอีกด้วย หรือการทานสเต๊กตามมารยาทอังกฤษ หั่นทานพอดีคำ

-กรณีที่ต้องการใส่เครื่องปรุงที่มาคู่กันเพิ่มรสชาติ เช่น ซอสหรือมัสตาร์ดไม่ควรตักซอสราดลงบนอาหารโดยตรงทีละมากๆ ให้ปาดซอสมาไว้ที่มุมใดมุมหนึ่งของจาน เวลาทานค่อยใช้ปลายมีดแต้มซอสไปบนอาหารเป็นการคุมไม่ให้อาหารเสียรสชาติหากใส่มากเกินไปและช่วยป้องกันไม่ให้ซอสละลายปนกับอาหารจนดูไม่น่าทาน

-ชิมก่อนปรุง คนไทยคุ้นชินกับการปรุงรสก่อนชิมควรทราบว่าร้านอาหารระดับหรูทั่วไป มักไม่มีเครื่องปรุงอย่างเกลือพริกไทยบริการบนโต๊ะเพราะโดยพื้นฐานวัฒนธรรมยุโรปอาหารที่เชฟหรือเจ้าภาพนำมาเสิร์ฟถือว่ามีรสชาติดีที่สุดแล้วการขอเครื่องปรุงเพิ่มอาจเป็นการเสียมารยาทได้ เพราะจะถูกมองว่าทำให้อาหารเสียรสหรือไม่ใช่สิ่งที่ควรทานคู่กัน

- หากต้องการของที่อยู่ไกลมือเช่น ขนมปัง เกลือ พริกไทย ไม่ควรลุกขึ้นไปหยิบเอง ให้ขอความช่วยเหลือจากคนข้างเคียงทางด้านขวาซึ่งตามธรรมเนียมปฏิบัติของชิ้นนั้นจะถูกส่งวนขวากลับมาให้เป็นวงกลมเช่นเดียวกันเมื่อทำมีดหรือส้อมตกพื้น ไม่จำเป็นต้องเก็บขึ้นมาสามารถขอใหม่จากบริกรได้ทันที

- เนยกับขนมปังจานขนมปังจะอยู่ทางด้านซ้าย ธรรมเนียมปฏิบัติสากลนิยมใช้มือแบ่งขนมปังทานทีละคำแล้วใช้มีดเนยปาดเนยทาบนขนมปัง ไม่ควรใช้มีดหั่นเป็นชิ้นๆปาดเนยรอล่วงหน้าทีละมากๆ การทานสเต๊กร้านอาหารบางร้านในวัฒนธรรมยุโรปอาจเสิร์ฟเนยก้อนใหญ่มาให้แชร์กันให้เอามีดเนยตัดแบ่งมาใส่ในถ้วย หรือจานขนมปังของเราก่อน จึงค่อยทาขนมปังทาน

- ไม้จิ้มฟันร้านอาหารหรูแบบตะวันตกจะไม่มีสิ่งนี้บริการอยู่บนโต๊ะแต่สามารถขอพนักงานให้บริการ หรือบริกรมาใช้ได้ โดยใช้ผ้าเช็ดปากปิดเพื่อความสุภาพ

-ผ้าเช็ดปาก เป็นเทคนิคขั้นสูงที่หลายคนคาดไม่ถึงเวลาใช้ให้พับครึ่งเป็นรูปสี่เหลี่ยมวางไว้บนตักหากต้องการซับปากให้ยกผ้าด้านในขึ้นแตะปากเบาๆ เมื่อวางกลับลงไปรอยเปื้อนก็จะถูกซ่อนอยู่ด้านในแล้วเมื่อต้องลุกจากโต๊ะระหว่างรับประทานอาหารผ้าเช็ดปากนั้นให้วางลงบนเก้าอี้หรือพนักวางแขนเมื่อรับประทานเสร็จแล้วให้เอาผ้าวางบนโต๊ะด้านขวา

-ก่อนดื่มน้ำหรือไวน์ทุกครั้ง แนะนำว่าควรซับปากก่อน เพื่อป้องกันคราบไขมันจากริมฝีปากลงไปปะปนในแก้วหรือเลอะขอบแก้ว เป็นอีกหนึ่งเทคนิคระดับเซียนในการเข้าสังคม

- ภาษากายก็สำคัญเวลารับประทานไม่ควรปล่อยตัวพิงพนักเก้าอี้ตามสบาย ควรนั่งหลังตรงประมาณ3 ใน 4 ของเก้าอี้ และไม่ควรนั่งไขว่ห้างหรือใช้แขนเท้าโต๊ะ ที่สำคัญที่สุดไม่ควรคุยโทรศัพท์ หรือเล่นโทรศัพท์มือถือบนโต๊ะโดยเด็ดขาดปัจจุบันมีร้านอาหารจำนวนไม่น้อยในต่างประเทศถึงขั้นแบนห้ามใช้โทรศัพท์มือถือในร้านกันเลยทีเดียว

“ มารยาทบนโต๊ะอาหารไม่ใช่เรื่องยากไม่ใช่เรื่องไกลตัว ไม่ใช่การดัดจริตตามฝรั่ง แต่เป็นการเข้าสังคมแบบหนึ่งที่แสดงถึงความเคารพและให้เกียรติผู้อื่นสำคัญคือเราต้องเปิดใจเรียนรู้และฝึกฝนบ่อยๆ ให้เคยชินเป็นนิสัย ตามสุภาษิตเข้าเมืองตาหลิ่วต้องหลิ่วตาตามนั่นเอง ” อ.โจ-อดิศรกล่าวทิ้งท้าย

ขอบคุณที่มาและภาพประกอบจาก  matichon.co.th/news