ท้องสนามหลวง (ทุ่งพระเมรุ)

        ในขณะนี้ประชาชนชนชาวไทยส่วนใหญ่มีความรู้สึกร่วมกันในเรื่องความสูญเสียครั้งยิ่งใหญ่ของพวกเราประชาชนที่สามารถเดินทางมายังพระบรมมหาราชวังได้ ก็จะเดินทางกันมาชุมนุมบริเวณท้องสนามหลวง อย่างน้อยที่สุดก็มีความรู้สึกได้ใกล้ชิดกับ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9 ที่เพิ่งเสด็จสวรรคตไปอย่างมาก บางส่วนที่ไม่สามารถเดินทางมาได้ ก็ส่งใจมาน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณ 

        ท้องสนามหลวงวันนี้จึงคลาคล่ำไปด้วยประชาชนชาวไทยที่รวมจิตรวมใจกันเป็นหนึ่งเดียว เพื่อถวายเป็นราชสักการะแด่ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9 

        ประวัติความเป็นมาของท้องสนามหลวงนั้น มีมาตั้งแต่ครั้งสร้างกรุงรัตนโกสินทร์ เมื่อพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช รัชกาลที่ 1 เสด็จเถลิงถวัลย์ราชสมบัติ และสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์ขึ้นเป็นราชธานีของสยามประเทศ ได้ทรงสถาปนาพระบรมมหาราชวังและวัดพระศรีรัตนศาสดาราม ขึ้นเป็นหลักและทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างทุ่งนาหลวงขึ้นบริเวณด้านทิศเหนือของพระบรมมหาราชวัง เพื่อใช้ทำนาในเขตกำแพงพระนครชั้นใน 

        ทั้งนี้เนื่องจากเมื่อพุทธศักราช 2310 เมื่อข้าศึกล้อมกรุงศรีอยุธยาไว้เป็นระยะเวลาถึงปีเศษ ทำให้ชาวกรุงศรีอยุธยาขาดแคลนเสบียงอาหาร โดยเฉพาะ  'ข้าวสาร'  ทำให้ในที่สุดเราต้องเสียกรุงศรีอยุธยาไป ดังนั้นเมื่อ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช รัชกาลที่ 1 ได้สถาปนากรุงรัตนโกสินทร์ขึ้น ก็ทรงมีพระราชดำริ ให้นานาประเทศได้เห็นว่ากรุงรัตนโกสินทร์บริบูรณ์ด้วยข้าวปลาอาหาร มีไร่นาไปจนใกล้ๆ พระบรมมหาราชวัง และเอาใจใส่ในการสะสมเสบียงอาหาร โดยไม่ต้องพึ่งข้าวจากนอกพระนคร

       ในปีพุทธศักราช 2338 พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช รัชกาลที่ 1 ได้มีพระราชดำริที่จะประกอบพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมอัฐิ ของสมเด็จพระปฐมมหาชนกและสมเด็จพระราชชนนีหรือพระราชบิดาและพระราชมารดาของพระองค์ จึงได้พระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างพระเมรุกลางทุ่งนาหลวงเพื่อใช้ในการดังกล่าว และจากนั้นเป็นต้นมา ชาวพระนครก็จะออกนามทุ่งนาหลวงนี้ว่า 'ทุ่งพระเมรุ' 

        เมื่อเสร็จงานพระเมรุแล้วก็กลับมาทำนาตามเดิม เป็นเช่นนี้เรื่อยมาจนกระทั่งพุทธศักราช 2398 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 4 ทรงมีพระราชดำริว่าการเรียกทุ่งพระเมรุนั้นไม่เป็นมงคลกับพระนคร จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เรียกว่า 'ท้องสนามหลวง' ดังปรากฎในประกาศว่า " ที่ท้องนาหน้าวัดมหาธาตุนั้น คนอ้างการซึ่งนาน ๆ มีครั้งหนึ่งแลเป็นการอวมงคล มาเรียกเป็นชื่อตำบลว่า 'ทุ่งเมรุ' นั้นหาชอบไม่ 

        ตั้งแต่นี้สืบไปที่ท้องนาหน้าวัดมหาธาตุนั้น ให้เรียกว่า 'ท้องสนามหลวง' " และใช้เป็นที่ถวายพระเพลิงพระบรมศพพระเจ้าแผ่นดิน และพระบรมวงศานุวงศ์เป็นบางครั้งสืบมา แต่ก็ยังออกนามว่า ท้องสนามหลวง ตามที่พระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เปลี่ยนแปลงไป และยังใช้คำว่าท้องสนามหลวงจนปัจจุบันนี้ พร้อมทั้งได้ใช้ประกอบพระราชพิธีสำคัญต่าง ๆ เพิ่มมากขึ้นในบริเวณท้องสนามหลวง เช่น พระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ ซึ่งเป็นพระราชพิธีที่ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9 ทรงมีดำริให้ฟื้นขึ้น หลังจากที่ได้ยกเลิกไปเมื่อปีพุทธศักราช 2475

 เรียบเรียงโดย อ.เผ่าทอง ทองเจือ 

ขอบคุณภาพจาก : www.bloggang.com

ที่มา https://campaign.muangthai.co.th/news/view/MuangthaiStory1?

utm_source=line&utm_campaign=041116_line_lineoa_muangthaistory1

&utm_medium=lineoa