เรื่องนี้ถ้าพิจารณาอย่างเผินๆ แล้วอาจจะคิดว่าไม่น่าเป็นไปได้ แต่ก็เป็นไปแล้วและถูกบันทึกเป็นประวัติศาสตร์มานานถึง ๒,๕๐๐ กว่าปี ในพระไตรปิฏก พระสูตรธรรมเจดีย์ เรื่องของช่างไม้ ๒ คน ดังนี้

เมื่อครั้งพระเจ้าปเสนทิโกศล เสด็จเข้าเฝ้าสมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้ายังพระวิหาร พระองค์ทรงแสดงความเคารพโดยซบพระเศียรลงแทบพระบาท ทรงจุมพิตพระบาทด้วยพระโอษฐ์ ทรงนวดพระบาทด้วยพระหัตถ์ และทรงประกาศพระนามว่า 

“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ หม่อมฉันคือพระเจ้าปเสนทิโกศล” ๓ ครั้ง

สมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ขอถวายพระพร มหาบพิตรทรงเห็นอำนาจประโยชน์อะไร จึงทรงทำการเคารพนอบน้อมเป็นอย่างยิ่งถึงปานนี้”

พระเจ้าปเสนทิโกศล กราบทูลถึงข้อสังเกตต่างๆ ที่เป็นเหตุให้พระองค์มาแสดงความเคารพพระพุทธเจ้าในครั้งนี้ ซึ่งข้อสังเกตแต่ละข้อชี้ให้เห็นคุณวิเศษที่พระพุทธองค์ และเหล่าสาวกมีความแตกต่างไปจากนักบวชเหล่าอื่น และคุณวิเศษเหล่านั้นทำให้พระองค์เกิดความเคารพเลื่อมใสอย่างยิ่ง

มีอยู่เรื่องหนึ่งที่พระเจ้าปเสนทิโกศลกราบทูลให้ฟังว่า

“หม่อมฉันมีมหาดเล็กที่ทำหน้าที่เป็นช่างไม้ ๒ คน ชื่อ อิสิทันตะกับปุราณะ ทั้งสองกินอยู่และใช้ยวดยานของหม่อมฉัน และเขายังได้รับเครื่องเลี้ยงชีพ ทรัพย์ ยศ ตำแหน่งจากหม่อมฉันด้วย แต่ถึงกระนั้น เขาก็มิได้ทำความเคารพนอบน้อมแก่หม่อมฉันเหมือนในพระผู้มีพระภาคเจ้า

เรื่องนี้หม่อมฉันได้เคยทดลองดูคนทั้งสองมาแล้ว เมื่อครั้งยกกองทัพออกไป ได้หยุดพักแรมในที่คับแคบแห่งหนึ่ง ครั้งนั้นนายช่างอิสิทันตะกับนายช่างปุราณะได้สนทนาธรรมกันเกือบตลอดทั้งคืน เมื่อเขาทั้งสองได้ทราบว่าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ ทิศใด พอถึงเวลานอนเขาก็จะหันศีรษะไปทางทิศนั้น เม้ว่าจะทำให้ต้องเหยียดเท้ามาทางหม่อมฉัน

หม่อมฉันจึงคิดว่า น่าอัศจรรย์จริง ไม่เคยมีมาก่อนว่า มหาดเล็กผู้ที่อยู่ในปกครองของเราผู้เป็นเจ้าเหนือหัว ได้รับอาหาร ที่อยู่อาศัย เครื่องยังชีพ ยศตำแหน่งจากเรา แต่ก็มิได้ทำความเคารพนอบน้อมในเราเหมือนกับที่ทำต่อพระพุทธเจ้า แสดงว่าเขาคงได้รู้คุณวิเศษที่อยู่อย่างยิ่งในพระพุทธศาสนาของพระศาสดาเป็นแน่แท้ นี้จึงเป็นเหตุให้หม่อมฉันเกิดความเลื่อมใสในธรรมของพระพุทธองค์เป็นอย่างยิ่ง

จากเรื่องช่างไม้ ๒ คนนี้ ชี้ให้เห็นว่า ผู้ที่ให้สิ่งของเป็นทาน (แม้จะอยู่ในฐานะกษัตริย์ ผู้เป็นเจ้าชีวิต) ยังได้รับความเคารพน้อยกว่าพระพุทธเจ้าผู้ให้ธรรมทาน แม้ว่าพระพุทธเจ้าจะไม่ได้ให้ทรัพย์ ยศ ตำแหน่งแก่เขา ที่เป็นเช่นนี้เพราะผู้ให้สิ่งของเป็นทาน ให้ความสุขแก่ผู้รับแค่เพียงชาตินี้เท่านั้น 

แต่บุคคลผู้ให้ธรรมทานได้ชื่อว่าให้แสงสว่างส่องนำทางชีวิต ให้เขาได้รู้ว่า เขาจะใช้ทรัพย์ศฤงคารให้เกิดประโยชน์สูงสุดได้อย่างไร และจะดำเนินชีวิตอย่างไรจึงจะพบสุขได้อย่างแท้จริง สามารถสร้างความสุขให้กับตนเองและผู้อื่นทั้งในชาตินี้และชาติหน้าได้

- ทาน...ก้าวแรกแห่งการพัฒนาคุณภาพชีวิต -

Cr. Line@Life&Soul